zip.the.code.unzip.the.life | by erol kabadayı

İstanbul’daki ScrumMaster kursuna katılmamın üstünden 5 aya yakın bir süre geçti. Muhteşem bir adam, James O. Coplien, tarafından harika denebilecek bir eğitim aldık. ScrumMaster kursunu bir yana bırakırsak çevik yöntemlere olan ilgim ise çok daha eskisine dayanıyor.

Yaklaşık 10 yıldır profesyonel olarak bulunduğum yazılım sektöründe; geliştirici, analist ve proje yöneticisi olarak bir çok farklı proje içinde yer aldım. Bu projelerde yaşadıklarım, gördüklerim ve duyduklarım bir çok şey öğrenmeme vesile oldu.

Müşterinin ihtiyaç duyduğu özelliklerin yeterince iyi tespit edilememesiyle başlayan ve bir dizi planlama hatasıyla devam eden başarısız projeleri hepimiz duymuşuzdur. Zamanında teslim edilemeyen, müşterinin işine yaramayan, beklenen değeri yaratamayan ve planlandığından çok daha pahalıya patlayan bu projeler hem müşterinin hem de yazılımı üreten firmanın kimi zaman çok ciddi maddi kayıplara uğramasına yol açabilir. Hatta bazen kaybedilen prestij kaybedilen paradan daha büyük olabilir.

Kişisel olarak neler yapabileceğimi düşündüğümde şuna karar verdim: dünya standartlarını yakalamak ve yüksek kalitede ürün geliştirebilmek için bazı farkındalıklara sahip olmak lazım. Müşterinin beklentilerini anlamak, paydaşlar için değerli bir ürün ortaya koyabilmek ve başlangıcından teslimatına kadar yüksek kalitesi bir ürün ortaya koyabilmek için bazı pratikleri sıkı sıkıya uygulamak, tekrarlamak, ölçmek ve beceri setini sürekli geliştirmek gerekiyor. Çevik yöntemler de tam bu noktada karşıma çıktı.

Scrum‘da karar kıldım çünkü hem oldukça iyi tanımlanmış pratiklere ve prensiplere sahip hem de herkes tarafından anlaşılabilecek kadar basite indirgenmiş.Ve ayrıca çok büyük bir topluluk tarafından destekleniyor ve gerçek projelerde  yüksek başarı oranıyla kullanılıyor.

Scrum

Biz de Starsale‘de bir kaç farklı projede Scrum pratiklerini uygulamaya devam ediyoruz. Çok açık bir şekilde şunu söyleyebilirim ki Scrum uygulamaya başladığımız günden beri neyi, ne zaman, ne sıklıkla ve nasıl yapacağımızı çok daha iyi biliyor  ve ürünlerimizi çok daha başarıyla yönetebiliyoruz.

Scrum Alliance profilim : http://www.scrumalliance.org/profiles/76810-erol-kabaday
Kursu düzenleyen firma : http://www.acm-software.com

Yine ilginç bir yazıyla beraberiz! [demeyi çok isterdim]. Bu yazıda çok fazla teknik detaya girmeden unicode değişkenler hakkında bilgi vereceğim.

var öçğüış = "ben bir Türkçe değişkenim";
alert(öçğüış);

Javascript ile uğraşırken hepimiz mutlaka en az bir kere, bir dizinin içinde aradığımız bir değerin olup olmadığını kontrol etme ihtiyacı hissetmişizdir.

Herkesin aklına ilk indexOf metodu gelir doğal olarak. Ama nedense diğer bir çok programlama dilinden aşina olduğumuz bu metod Internet Explorer takımının aklına gelmemiş.

Firefox, opera ve safari tarafından desteklenen ve javascript motorlarına dahil etmiş oldukları indexOf methodu IE motoruna eklenmemiş ne yazık ki. Bu nedenle yazmış olduğunuz kod firefox, opera ve safari’de çalışırken IE’nin hiç bir sürümünde (IE7′de bile) çalışmayacak.

Ama korkmayın :-) Javascript burada da imdadımıza yetişiyor. Javascript’te bulunan temel Array sınıfını prototype ile genişleterek kodumuzun IE’de de sorunsuz çalışmasını sağlayabiliriz. Size iki alternatif kod aktaracağım. Herhangi birini kullanmakta serbestsiniz.

İlk önce Firefox’un kendi motorunda da kullanmış olduğu kodu görelim:

if (!Array.prototype.indexOf)
{
  Array.prototype.indexOf = function(elt /*, from*/)
  {
    var len = this.length;

    var from = Number(arguments[1]) || 0;
    from = (from < 0)
         ? Math.ceil(from)
         : Math.floor(from);
    if (from < 0)
      from += len;

    for (; from < len; from++)
    {
      if (from in this &&
          this[from] === elt)
        return from;
    }
    return -1;
  };
}

Veya aşağıdaki gibi daha basit bir kod kullanabiliriz:

if(!Array.indexOf){

      Array.prototype.indexOf = function(s){
         for(var i = 0; i < this.length; i++)
            if(this[i] === s) return i;

         return -1;
      }
   }

Yukarıdaki kodlardan herhangi birini javascript kodunuza dahil ettiğinizde, kodunuz artık browser ayrımı yapmadan çalışacaktır.

    var myArray = ["1","2","3","4"];
    alert(myArray.indexOf("3")); // Bütün browserler de 2 değerini verir.

Programcılar ve yazılım geliştiriciler tarafından yıllardır üvey evlat muamelesi gören javascript‘in son zamanlardaki inanılmaz yükselişini hepimiz yakından takip ediyoruz. Artık hepimiz harıl harıl ajax öğreniyoruz çünkü ajax ve arkasından gelecek benzer teknolojilerin önümüzdeki 5-10 yıllık geleceğe hükmedeceği apaçık ortada. Ben de bunlardan biriyim. Neredeyse son 2 ayımı bu işe adamış durumdayım. Ve emin olun daha da devam edecek. Keşke ajax kendi içinde tek bir teknolojiyi barındırsa da hemen yalasak yutsak. Ama öyle değil! ( İyiki de değil )

Javascript öyle yetenekli bir dil haline gelmiş ki gözlerime inanamadım. Bunu daha önce farkedemeyip ,javascripti sadece açılır menü veya form validation yapmak için kullanmak dışında daha ileri seviyede neden kullanmadım!? Kızıyorum kendime…

İnternette küçük bir araştırmayla en az 5-6 tane javascript veya ajax çatısına rastlamanız mümkün. Bu kütüphanelerin hepsini inceledim ve javascripti ileri seviyede nasıl kullandıklarını öğrenmeye çalıştım. Zaten kendi kütüphanemizi yazmak için yapılması gereken ilk şey Javascript dilindeki yazımsal yenilikleri öğrenmek olacaktır. Çünkü alet çantamızdaki en önemli araç şu an için o. Ardından Döküman Nesne Modeli’nin işleyişini öğrenmek lazım. Ve elimizdeki bu iki aracı (Javascript ve DOM) bir arada kullanabilmeyi öğrenmek için bol bol pratik yapmak ve bilgimizi pekiştirmek gerekecek. Bu arada sakın acele edeyim demeyin. Bu DOM var ya, çok sorun çıkartacak başınıza. Browerler arası uyuşmazlık nedeniyle bir sürü Dom özelliğinde çift dikiş hatta bazen 3 dikiş atmanız gerekecek. En çok kullanılan browserler olarak IE, Firefox, Opera ve Safari’yi kabul ederek tüm çalışmalarımızı bunlara göre genişletmeniz sizin için iyi olacaktır.

Javascript’i ve Dom’u bitirdiyseniz işte size XMLHttpRequest nesnesi! Yeni nesil browserlerin hepsi tarafından desteklenen bu nesne sayesinde ajax kardeşimiz hayat bulmaktadır. Bu nesne sayesinde sayfanın yeniden yüklenmesine gerek kalmadan uzaktaki server ile irtibata geçiyor ve ilgili işlemleri yaptırabiliyoruz. Yaptığımız bu işlemler; bize bir sonuç döndüren türde işlemler olabileceği gibi hiç bir veri döndürmeyen ve sadece veritabanından veri silme gibi işlemlerde olabiliyor. ( Bu noktayı lütfen aklınızda tutun. Birazdan ajax yöntemindeki son halkayı da sizlere açıklayacağım )

Varsayalım ki biz veritabanına bir sorgu yolladık ve bu sorgunun sonucunu da ,sayfa yeniden yüklenmeden, sayfanın istediğimiz herhangi bir yerinde göstermek istedik. O zaman ne yapacağız?

İşte burada devreye XML veya Json giriyor. Serverde yapılan işlemler sonrasında geriye döndürülen verinin ya Xml ya Json ya da normal metin formatında olması gerekiyor. Dönen veri XMLHttpRequest nesnesinin responseText veya responseXml özelliğinde tutuluyor ve bizim onu alıp sayfanın ilgili yerlerine yazdırmamızı bekliyor.

Peki bu yazdırma işlemini kim yapıyor? Tabi ki javascript ve Dom. Javascripti kullanarak Dom ile hiyerarşiye oturtulmuş tüm nesne ve elemanlara ulaşıp içeriklerinde oynama yapabiliriz. Ve tüm bunlar yapılırken sayfamızın kılını kıpırdatmasına bile gerek yoktur.

Buraya kadar anlattıklarımızı özetlersek. Kendimize ait bir ajax/javascript kütüphanesi/çatısı yazmak istiyorsak aşağıda sıraladığım teknolojilerin hepsine hakim olmalıyız:

1. Javascript
2. Dom
3. XMLHttpRequest nesnesi
4. Xml
5. Json

Bunların her biri kendi içinde bir derya. Bu nedenle sakın fazla düşünüp treni kaçırmayın. Hemen başlayın birinci seçenekten.

Şansınız bol olsun ;)

Starsale‘de cumartesi eğitim günüdür. Son 4 eğitimde xhtml ve css üstüne yoğunlaştık. Ve bir kaç eğitim daha bu böyle sürecek sanırım. Hiçte dışarıdan göründüğü gibi kolay değilmiş, tasarımı temiz bir Css’le buluşturmak.

DIV elementinin sayfa içindeki pozisyonu konusunda ciddi sıkıntılarım var. Bir türlü kontrol edemiyorum bu elementi. Float, clear, overflow, position gibi özellikleri çok daha iyi öğrenmem gerekiyor. Tabi benim gibi bu işe soyunan herkesin bunları iyice anlaması lazım. Bu da bol bol örnek yapmakla olabilir.

Elementlerin site içindeki yerleşimi esnasında yaşanan zorluklar tablosuz tasarımın en büyük dezavantajı olsa gerek. Ama tüm bunlara rağmen bu işin ucunu bırakma niyetinde değilim. Önemli değil, biraz daha uzun zamana yayılsın öğrenmek.

Belki “öğrenmene ne gerek var, bir çok sitede yapılmışı var, onları kullan” diyenler olabilir. Fakat bu tarz bir çalışma beni ne kadar tatmin edebilir ki. Önce kendim anlayıp yazabilmeliyim aynı kodları ki yaptığım işten keyif alayım ve olası sorunları kolayca giderebileyim. Değil mi?