EBITDA

Nedir?

EBITDA, faiz, vergi, amortisman ve itfa giderleri düşülmeden önceki kârdır. Pratikte genellikle şöyle hesaplanır:

EBITDA = Faaliyet Kârı + Amortisman + İtfa Payları

Amaç, şirketin ana faaliyetinin nakit üretme kapasitesine yaklaşık bir gösterge elde etmektir: sermaye yapısından (faiz), vergi rejiminden ve geçmiş yatırım kararlarının muhasebe yansımasından (amortisman) arındırılmış olarak.

EBITDA ile net kâr farkı

Bu ayrım önemlidir. Net kâr, ortakların payına düşen nihai tutardır ve faiz, vergi ve amortismanı içerir. EBITDA bunların hiçbirini içermez.

Aradaki fark bir şirkette çok büyük olabilir. Ağır makine parkı olan bir üretim şirketinde amortisman tek başına kârı sıfıra indirebilir; aynı şirketin EBITDA'sı güçlü görünür. İkisi de doğrudur ve farklı şeyleri anlatırlar.

Neden önemli?

EBITDA, farklı sermaye yapılarına sahip şirketleri karşılaştırmayı kolaylaştırır. Şirket değerlemelerinde ve kredi analizlerinde bu yüzden sık kullanılır.

Ayrıca çok borçlu bir şirkette ana işin çalışıp çalışmadığını görmeyi sağlar: net kâr negatif ama EBITDA güçlüyse, sorun işte değil borç yükündedir.

Yaygın hata

En yaygın hata EBITDA'yı nakit akışı saymak. EBITDA, işletme sermayesindeki değişimi ve yatırım harcamalarını içermez. Alacakları büyüyen ve makine yatırımı yapan bir şirket, güçlü EBITDA açıklarken nakit kaybediyor olabilir.

Buna yakın bir hata, amortismanı gerçek bir maliyet saymamak. Amortisman nakit çıkışı değildir ama gerçek bir aşınmayı temsil eder: o makinenin bir gün yenilenmesi gerekecektir ve o gün nakit çıkışı olacaktır. EBITDA'yı sürekli olarak "gerçek kâr" gibi kullanmak, sermaye yoğun işlerde yanıltıcıdır.

Daha az fark edilen bir hata, düzeltilmiş ("adjusted") EBITDA'ya sorgusuz güvenmek. Neyin düzeltildiği belirtilmiyorsa, sayı karşılaştırılabilir değildir.

Örnek

Bir üretim şirketinin EBITDA'sı 6 milyon TL, net kârı 400 bin TL. Aradaki fark: 3,2 milyon amortisman, 2 milyon faiz, 400 bin vergi.

EBITDA'ya bakan "sağlam iş" der. Net kâra bakan "zar zor kâr ediyor" der. Doğru okuma ikisini birlikte yapmaktır: ana iş nakit üretiyor, ama şirket hem ağır yatırım yükü hem yüksek borç taşıyor. Makine yenileme zamanı geldiğinde bu yükün nakit karşılığı görünür hâle gelecek.

Nereden başlanır?

EBITDA'yı tek başına değil, iki sayıyla birlikte kullanın.

Net kârla yan yana koyun. Aradaki farkı üçe ayırın: amortisman, faiz, vergi. Bu ayrım, sorunun işte mi yoksa sermaye yapısında mı olduğunu gösterir.

Serbest nakit akışıyla karşılaştırın. EBITDA yatırım harcamalarını ve işletme sermayesi değişimini içermez. Güçlü EBITDA açıklayan bir şirket nakit kaybediyor olabilir.

Sermaye yoğun işlerde dikkatli kullanın. Amortisman nakit çıkışı değildir ama gerçek bir aşınmayı temsil eder; o makine bir gün yenilenecektir.

"Düzeltilmiş" EBITDA gördüğünüzde neyin düzeltildiğini sorun. Belirtilmiyorsa sayı karşılaştırılabilir değildir.

Değerleme konuşmalarında hangi tanımın kullanıldığını netleştirin. Aynı şirket için farklı EBITDA tanımları çok farklı sonuçlar üretir.