İçeriğe geç
Erol Kabadayı

People OS

Rolleri, yetkiyi ve yönetim kapasitesini netleştirmek

İnsanlardan daha fazla sorumluluk beklemek kolaydır. Zor olan, sorumluluk alabilecekleri sistemi kurmaktır.

“İnsan problemi” diye tarif edilen şeylerin önemli bölümü aslında sistem tasarımı problemidir. Aynı aksama farklı kişilerde tekrar ediyorsa sebep kişi değildir: rolün tanımı, karar sınırı, beklentinin açıklığı, geri bildirim ritmi ya da ölçüm eksiktir.

Bunun pratik sonucu şu: bir aksama tekrar ediyorsa, kişiyi değiştirmek yerine önce yapıyı kontrol etmek daha hızlı sonuç verir. Yeni kişi aynı belirsizliğin içine girdiğinde çoğu zaman aynı sonucu üretir.

Rol netliği ve delegasyon, tek başına duran konular değil; şirketin işletim altyapısının parçası. Bu altyapının nasıl kurulduğunu kurucudan bağımsız çalışan bir şirket başlığı altında topladım.

Bir sonuçtan herkes sorumluysa, çoğu zaman kimse sorumlu değildir.

Belirtiler

Şirkette görülen belirtiler

Bu listedeki maddelerin çoğu, çalışkanlık eksikliğiyle değil netlik eksikliğiyle ilgilidir.
  • 01Roller net değil; aynı iş için iki kişi ya da hiç kimse sorumlu
  • 02Bir sonucun sahibi belirsiz
  • 03Devredilen işler bir süre sonra geri dönüyor
  • 04İyi çalışanlar hazırlıksız biçimde yöneticiliğe terfi ediliyor
  • 05Yöneticiler kıdemli çalışan gibi davranıyor
  • 06Kararlar sürekli yukarı taşınıyor
  • 07Performans yalnızca sorun çıktığında konuşuluyor
  • 08Sorumluluk ile yetki birbirini tutmuyor
  • 09Kurucu, yönetim boşluklarını kendi doldurarak kapatıyor
  • 10Çok çaba harcanıyor ama hesap verebilirlik zayıf

Kapsam

Bu sistem hangi alanlardan oluşuyor?

Roller

Kimin hangi sonucun sahibi olduğu. Unvan değil, sonuç sahipliği.

Delegasyon

Görev, karar alanı ve sonuç sorumluluğunun birlikte devredilmesi. Üçünden biri eksikse iş geri döner.

Yönetici Kapasitesi

Karar verebilme, geri bildirim verebilme, çatışma yönetebilme ve insan geliştirebilme. Bunlar öğrenilen işlerdir.

Performans

Beklentinin ölçülebilir olması ve dönem sonunda tartışmaya açık kalmaması.

Geri Bildirim

Düzenli ve öngörülebilir; yılda bir kez sürpriz olarak değil.

Gelişim

Yöneticilerin ve ekiplerin zamanla güçlenmesi. Kurucunun yapabileceği en yüksek kaldıraçlı iş budur.

Model

Delegasyonun üç parçası

Üçü birlikte verilmediğinde iş bir süre sonra kurucuya geri döner.

Görev

Hangi sonuç bekleniyor, ne zamana kadar, başarı kriteri ne? En kolay verilen parça budur; çoğu delegasyon burada başlayıp burada biter.

Karar Alanı

Hangi kararları kendi başına verebilir, hangi sınıra kadar? Verilmediğinde kişi işi yapar ama her kritik adımda durur ve sorar.

Sonuç Sorumluluğu

Sonuçtan kim sorumlu, hangi göstergeden takip edilecek? Verilmediğinde takipçi hâlâ kurucudur. Takip etmek de devredilmemiş bir iştir.

Bir işi devretmeden önce üçünü tek tek kontrol etmek için Delegasyon Kontrol Kartı tek sayfalık bir kart olarak indirilebilir.

Teşhis

Kurucu ve CEO hangi soruları sormalı?

Cevapları not almaya değer. Tereddüt ettiğiniz her soru, üzerinde çalışılacak bir alanı işaret ediyor.
  1. 01Herkes neyin sonucundan sorumlu olduğunu biliyor mu?
  2. 02Bir görev verildiğinde karar sınırları da açık mı?
  3. 03Yöneticiler gerçekten karar verebiliyor mu?
  4. 04Bir sonuç kötü olduğunda kimin sahipliği olduğu net mi?
  5. 05İyi çalışanları otomatik olarak yönetici mi yapıyoruz?
  6. 06Performans beklentileri ölçülebilir mi?
  7. 07Geri bildirim düzenli mi, yoksa kriz anlarında mı veriliyor?
  8. 08Ekip büyüdükçe kurucunun iş yükü azalıyor mu?

Başlangıç

İlk adım: rol değil, sonuç sahipliği tanımlayın

“Satış Müdürü” bir unvandır. “Yeni müşteri gelirinden ve satış dönüşüm oranından sorumlu” bir sahipliktir. Fark, dönem sonunda kimin ne hakkında konuşacağını belirler.

Şirketinizin en önemli beş sonucunu yazın ve her birinin yanına tek bir isim koyun. İsim yerine bir ekip adı yazmak zorunda kaldığınız her satır, sahipliğin tanımsız olduğu bir satırdır.

Bu bir gösterge listesi değil. Amaç ölçüm kurmak değil, sahipliği netleştirmek; ölçüm bunun ardından gelir.

Araçlar

Bu konuyu ölçmek için

Hepsi ücretsiz ve hiçbiri e-posta istemiyor.
PDFKullanıma açık

Delegasyon Kontrol Kartı

Bir işi gerçekten delege edip etmediğinizi tek sayfada kontrol edin.

Görev, karar alanı ve sonuç sorumluluğu; yazdırılabilir tek sayfa.

Hızlı KontrolKullanıma açık

Şirket Sistemi Hızlı Kontrolü

Şirketinizin sistemle mi yoksa insanların kişisel çabasıyla mı çalıştığını hızlıca değerlendirin.

Süreç, yetki ve ölçüm başlıklarında 15 soru; yaklaşık 3 dakika.

SkorKullanıma açık

Kurucu Bağımlılığı Skoru

Şirketinizin kritik karar, bilgi ve operasyonlarda kurucuya ne kadar bağımlı olduğunu ölçün.

10 soru, yaklaşık 2 dakika. Sonucunuz yalnızca sizde kalır.

Yazılar

Bu konuyu derinleştiren yazılar

Devamı

Nereye gidebilirsiniz?

EKOS’un dört işletim sistemini birlikte görmek için EKOS’a Giriş rehberini isteyebilirsiniz.