Faaliyet Kârı

Nedir?

Faaliyet kârı, brüt kârdan faaliyet giderleri (pazarlama, genel yönetim, Ar-Ge) düşüldükten sonra kalan tutardır. Uluslararası kullanımda EBIT (Earnings Before Interest and Taxes) olarak da anılır.

Faaliyet Kârı = Brüt Kâr − Faaliyet Giderleri

Finansman giderleri (faiz, kur farkı) ve vergi bu satırın altında yer alır; bu yüzden faaliyet kârı, şirketin nasıl finanse edildiğinden bağımsız olarak ana işinin performansını gösterir.

Neden önemli?

Faaliyet kârı, işin kendisinin para kazanıp kazanmadığını söyleyen satırdır. Net kâr tek seferlik kalemlerden, kur hareketlerinden ya da borç yapısından etkilenebilir; faaliyet kârı bunlardan arınmıştır.

Bu yüzden iki şirketi karşılaştırırken ya da bir şirketin yıllar içindeki gidişatına bakarken en güvenilir satır genellikle budur.

Şirkette nasıl görünür?

• Brüt kâr iyi, faaliyet kârı zayıf: gider yapısı ciroya göre ağır.
• Faaliyet kârı pozitif, net kâr negatif: finansman yükü işin kazandığını yiyor.
• Faaliyet kârı yıllar içinde düşüyor ama ciro artıyor: büyüme kârlı değil.

Yaygın hata

Faaliyet kârı ile net kârı aynı şey sanmak. İkisi arasındaki fark, borçlu bir şirkette çok büyük olabilir. Faaliyet kârı 3 milyon, faiz gideri 2,6 milyon olan bir şirket iyi bir iş yapıyor ama sermaye yapısı sonucu yiyor. Bu iki farklı problemdir ve iki farklı çözüm gerektirir.

Sık görülen bir başka hata, kurucu maaşını hesaba katmamak. Küçük şirketlerde kurucu piyasa altı maaş alır ya da hiç almaz; bu durumda faaliyet kârı olduğundan yüksek görünür. Gerçek performansı görmek için piyasa düzeyinde bir yönetici maaşı varsayılmalıdır.

Örnek

İki şirketin de faaliyet kârı 4 milyon TL. Birincinin net kârı 3,2 milyon, ikincinin 400 bin.

Fark tamamen finansman yapısında: ikinci şirket büyümesini kredi ile finanse etmiş ve yıllık 3,3 milyon faiz ödüyor. İkisinin de işi aynı derecede iyi çalışıyor; ikincisinin sermaye yapısı riskli. Yalnızca net kâra bakan biri, ikinci şirketin işinin kötü olduğunu sanır.

Nereden başlanır?

Faaliyet kârını, işin kendisini değerlendirmek için kullanın.

Yıllar arası eğilime bakın. Ciro artarken faaliyet kârı düşüyorsa büyüme kârlı değildir.

Net kârla farkı hesaplayın. Fark büyükse sebebi finansman yüküdür ve bu, işten ayrı bir problemdir.

Kurucu maaşını normalleştirin. Küçük şirketlerde kurucu piyasa altı maaş alır ya da hiç almaz; bu durumda faaliyet kârı olduğundan yüksek görünür. Gerçek performansı görmek için piyasa düzeyinde bir yönetici maaşı varsayın.

Tek seferlik kalemleri ayıklayın. Bir varlık satışı ya da olağandışı bir gelir, karşılaştırmayı bozar.

Şirketleri karşılaştırırken bu satırı kullanın. Sermaye yapısından bağımsız olduğu için en güvenilir kıyas noktasıdır.