İçeriğe geç
Erol Kabadayı

Kurucu Bağımlılığı Skoru

Şirketin kritik karar, bilgi ve operasyonlarda kurucuya ne kadar bağımlı olduğunu on soruyla ölçen kısa değerlendirme.

Nedir?

Kurucu Bağımlılığı Skoru, şirketin kurucuya ne kadar bağımlı olduğunu on soruyla ölçen kısa bir değerlendirmedir. Yaklaşık iki dakika sürer ve sonucunda bir skor ile bir bant (aralık) verir.

Sorular karar, onay, bilgi ve ilişki bağımlılığını ayrı ayrı yoklar. Amaç bir not vermek değil; bağımlılığın hangi biçimde biriktiğini göstermektir.

Neden önemli?

EKOS'ta sıra önemlidir: ölçmeden tasarlanmaz. Skor, bu sıranın ilk adımıdır; sistem kurmaya nereden başlanacağını belirlemeye yarar.

Ayrıca skorun kendisi bir tartışma başlatıcıdır. Kurucu ile yönetim ekibinin aynı soruları ayrı ayrı cevaplaması, çoğu zaman iki taraf arasındaki algı farkını ortaya çıkarır. Bu fark genellikle skordan daha bilgilendiricidir.

Şirkette nasıl görünür?

Skorun yüksek çıktığı şirketlerde tipik olarak şunlar görülür: kurucunun takvimi onaylarla dolu, kritik bilgi tek kişide, büyük müşteriler kurucuyla ilişkili, kurucunun yokluğunda işler birikiyor.

Skor tek başına bir teşhis değildir. Aynı skoru üreten iki şirketin sebepleri farklı olabilir; skor nereye bakılacağını söyler, ne yapılacağını değil.

Yaygın hata

Skoru bir performans notu gibi okumak. Düşük bağımlılık her zaman iyi, yüksek bağımlılık her zaman kötü değildir; erken dönemde kurucu merkezliliği çoğu zaman doğru bir tercihtir. Skorun anlamı, şirketin bulunduğu aşamaya göre değişir.

Bir diğer yaygın hata, skoru bir kez alıp bir daha bakmamak. Skorun asıl değeri zaman içindeki değişimindedir. Altı ayda bir tekrarlandığında yapılan değişikliklerin işe yarayıp yaramadığı görülür.

Üçüncü hata, skoru ekiple paylaşmamak. Kurucunun tek başına aldığı bir skor yalnızca kurucunun algısını ölçer. Aynı soruların yönetim ekibi tarafından da cevaplanması, çoğu zaman skorun kendisinden daha değerli bir bilgi üretir: iki tarafın şirketi ne kadar farklı gördüğü.

Örnek

Bir kurucu skoru alıyor ve yüksek bağımlılık bandında çıkıyor. Aynı soruları üç yöneticisine de gönderiyor.

Yöneticilerin skoru daha da yüksek çıkıyor. Kurucunun kendisini gördüğünden daha bağımlı bir şirket görüyorlar. Özellikle iki soruda fark büyük: karar onayı ve kritik bilgiye erişim. Bu iki başlık, sistem kurma çalışmasının başlangıç noktası oluyor.

Nereden başlanır?

Skoru tek başına almak, elde edebileceğinizin yarısını verir.

Önce siz doldurun. İki dakika sürüyor.

Sonra yönetim ekibinize de doldurtun. Aynı soruları ayrı ayrı cevaplasınlar.

Farka bakın. Kurucunun gördüğü ile ekibin gördüğü arasındaki fark, genellikle skorun kendisinden daha bilgilendiricidir. En büyük farkın olduğu iki soru, çalışmanın başlangıç noktasıdır.

Sonucu bir eyleme bağlayın. Skor tek başına bir teşhis değildir; nereye bakılacağını söyler, ne yapılacağını değil.

Altı ayda bir tekrarlayın. Skorun asıl değeri zaman içindeki değişimindedir.

İlgili kavramlar

  • Kurucu Bağımlılığı

    Şirketin kritik kararlarının, bilgisinin ve ilişkilerinin kurucuda yoğunlaşması; kurucu devrede olmadığında işlerin yavaşlaması ya da durması.

  • Founder OS

    EKOS'un kurucunun şirket içindeki rolünü yeniden tasarlamayı konu alan işletim sistemi.

  • Şirket Sistemi Skoru

    Şirketin süreç, yetki ve ölçüm başlıklarında ne kadar sistemle çalıştığını on beş soruyla değerlendiren hızlı kontrol.

  • Kurucu Trafik Haritası

    Kurucuya bir hafta boyunca gelen tüm iş ve kesintilerin kaydedilip dört gruba ayrılmasıyla çıkarılan bağımlılık haritası.

  • Kurucu Darboğazı

    Şirket büyürken karar ve onay trafiğinin kurucuda toplanması sonucu kurucunun şirketin en yoğun kavşağına dönüşmesi.

Konuyla ilgili yazılar

Bu kavramla çalışmak için

Sözlüğe dön

110 kavramdan biri · Güncelleme: 2026-09-05