Şirket Sistemi Skoru

Nedir?

Şirket Sistemi Skoru, şirketin sistemle mi yoksa kişilerin kişisel çabasıyla mı çalıştığını değerlendiren hızlı kontroldür. On beş soru üç başlıkta dağılır: süreç, yetki, ölçüm.

Her soru üç seçenekle cevaplanır (hayır / kısmen / evet) ve sonuçta hem toplam bir skor hem de üç başlığın ayrı ayrı durumu görülür.

Neden önemli?

Toplam skordan çok, üç başlık arasındaki dağılım işe yarar. Çoğu şirkette bir başlık diğerlerinden belirgin biçimde geridedir ve o başlık, diğer ikisinin işe yaramasını da engeller.

En sık görülen desen şudur: süreç orta, ölçüm zayıf, yetki çok zayıf. Bu dağılımda süreç yazmak ya da yeni gösterge eklemek işe yaramaz; önce karar yetkilerinin tanımlanması gerekir.

Şirkette nasıl görünür?

• Süreç zayıfsa: aynı iş farklı kişiler tarafından farklı yapılıyor, işler kişilerin kafasında.
• Yetki zayıfsa: her istisna yukarı çıkıyor, yöneticilerin yetkisi pratikte yok.
• Ölçüm zayıfsa: durum ancak biri anlatınca biliniyor, sayılar kararı etkilemiyor.

Yaygın hata

Skoru şirketin genel kalitesinin ölçüsü sanmak. Çok başarılı ve hızlı büyüyen bir şirketin sistem skoru düşük olabilir; bu, şirketin kötü olduğunu değil, büyümenin sistemden değil kişilerden geldiğini gösterir. Bu iki şey aynı anda doğru olabilir. İkincisi ölçek arttıkça sürdürülemez hâle gelir.

Buna eşlik eden hata, skoru yalnızca kurucunun doldurması. Süreç ve yetki soruları, işi yapan kişiler tarafından farklı cevaplanır. Fark, en değerli bulgudur.

Örnek

Bir şirkette kurucu ve dört yönetici kontrolü ayrı ayrı dolduruyor. Toplam skorlar birbirine yakın çıkıyor ama dağılım farklı: kurucu ölçümü zayıf görüyor, yöneticiler yetkiyi.

Konuşma bu farkın üzerine kuruluyor. Ortaya çıkan tablo şu: kurucu daha çok veri istiyor çünkü neyin olduğunu göremiyor; yöneticiler karar veremiyor çünkü sınırları yok. İkisi aynı problemin iki ucu. Yetki sınırları yazıldığında ve göstergeler tanımlandığında iki şikâyet birden azalıyor.

Nereden başlanır?

Kontrolü doldurmak üç dakika sürer; değerini üç kişiye doldurtmak yaratır.

Kurucu ve yöneticiler ayrı ayrı doldursun. Süreç ve yetki soruları, işi yapan kişiler tarafından farklı cevaplanır.

Toplam skora değil, üç başlığın dağılımına bakın. Çoğu şirkette bir başlık diğerlerinden belirgin biçimde geridedir ve o başlık, diğer ikisinin işe yaramasını engeller.

En zayıf başlıktan başlayın. Yetki zayıfken süreç yazmak ya da gösterge eklemek işe yaramaz.

Cevaplar arasındaki farkı konuşun. Kurucu ölçümü zayıf görürken yöneticiler yetkiyi zayıf görüyorsa, ikisi aynı problemin iki ucudur.

Altı ayda bir tekrarlayın.