Yatırım Faaliyetlerinden Nakit Akışı

Nedir?

Yatırım faaliyetlerinden nakit akışı, uzun vadeli varlıkların alım ve satımından doğan nakit hareketidir. Nakit akış tablosunun ikinci bölümüdür.

İçerdikleri: makine, ekipman, taşıt, bina alımları ve satışları; başka şirketlerin satın alınması; uzun vadeli finansal yatırımlar.

Bu bölüm sağlıklı ve büyüyen şirketlerde genellikle negatiftir; çünkü şirket varlık alıyordur.

Neden önemli?

Bu satır, şirketin geleceğe ne kadar para koyduğunu gösterir. Yıllarca sıfıra yakın seyreden bir yatırım kalemi, kısa vadede nakdi rahatlatır ama er ya da geç birikmiş bir yenileme ihtiyacı olarak geri döner.

Ters durumda, pozitif bir yatırım nakit akışı (varlık satışı) tek başına iyi haber değildir. Sıkıntıdaki şirketlerin nakit yaratma biçimi genellikle budur.

Şirkette nasıl görünür?

• Sürekli negatif ve faaliyetlerden gelen nakitle karşılanıyor: sağlıklı, kendi kendini finanse eden büyüme.
• Sürekli negatif ve krediyle karşılanıyor: büyüme dışarıdan finanse ediliyor, borç yükü artıyor.
• Pozitif çünkü varlık satılmış: nakit ihtiyacı varlık satarak karşılanıyor; sebebini anlamak gerekir.

Yaygın hata

Yatırım harcamasını gider sanmak. Makine alımı gelir tablosunda gider olarak görünmez; nakit çıkışı olarak burada, sonraki yıllarda ise amortisman olarak gelir tablosunda görünür. Bu yüzden kârlı bir yılda nakit azalabilir.

Daha az konuşulan bir hata, bakım ve büyüme yatırımını ayırmamak. Bu bölümde ikisi tek satırda toplanır; ayrımı yönetim kendi yapmalıdır, çünkü ikisinin anlamı tamamen farklıdır.

Örnek

Bir şirketin nakit akış tablosunda yatırım bölümü −2,8 milyon TL. İki farklı senaryo mümkün:

Birinci: 2,8 milyon yeni bir üretim hattına gitti, kapasiteyi %40 artıracak. Bu, faaliyetlerden gelen 3,5 milyon nakitle finanse edildi. Şirket kendi kazandığıyla büyüyor.

İkinci: 2,8 milyonun 2,3 milyonu ömrünü doldurmuş makinelerin yenilenmesi. Kapasite artmıyor, sadece korunuyor. Faaliyetlerden gelen nakit 1,2 milyon; fark krediyle kapatılmış.

Tablodaki sayı aynı, şirketin durumu tamamen farklı.

Nereden başlanır?

Bu bölümü okurken tek satırın arkasındaki iki farklı hikâyeyi ayırın.

Bakım ve büyüme yatırımını kendiniz ayırın. Tablo ikisini tek satırda toplar; ayrımı yönetim yapmalıdır çünkü anlamları tamamen farklıdır.

Nasıl finanse edildiğine bakın. Faaliyetlerden gelen nakitle mi karşılanıyor, yoksa krediyle mi? Birincisi kendi kendini finanse eden büyümedir.

Pozitif çıktığında dikkat edin. Varlık satışından gelen nakit, sıkıntıdaki şirketlerin en yaygın nakit yaratma biçimidir.

Yıllarca sıfıra yakın kalmasını uyarı sayın. Yatırım yapılmayan bir şirkette birikmiş yenileme ihtiyacı bir gün toplu olarak ortaya çıkar.

Kârla ilişkisini hatırlayın. Makine alımı gelir tablosunda gider olarak görünmez; kârlı bir yılda nakit bu yüzden azalabilir.