Faaliyetlerden Nakit Akışı

Nedir?

Faaliyetlerden nakit akışı, şirketin ana işinden bir dönemde ürettiği ya da tükettiği net nakittir. Nakit akış tablosunun ilk ve genellikle en önemli bölümüdür.

Dolaylı yöntemle şöyle hesaplanır: net kârdan başlanır, nakit çıkışı olmayan giderler (amortisman gibi) geri eklenir, sonra işletme sermayesi değişimleri düzeltilir: alacak ve stok artışı düşülür, ticari borç artışı eklenir.

Neden önemli?

Bu satır, "kâr ediyoruz ama para yok" cümlesinin cevabıdır. Net kâr ile faaliyetlerden nakit akışı arasındaki fark, kârın nereye gittiğini gösterir.

Uzun vadede sağlıklı bir şirkette bu iki sayı birbirine yakınsar. Sürekli olarak net kârın çok altında kalan bir faaliyet nakit akışı, ya tahsilatın bozulduğunu ya stokun biriktiğini ya da kârın kalitesinin düşük olduğunu gösterir.

Şirkette nasıl görünür?

• Net kâr pozitif, faaliyet nakit akışı negatif: büyüme işletme sermayesini yiyor.
• İkisi de pozitif ve yakın: tahsilat ve stok kontrol altında.
• Faaliyet nakit akışı yalnızca ticari borçların büyümesiyle pozitif: tedarikçiye geç ödeyerek nakit yaratılıyor, sürdürülebilir değil.

Yaygın hata

Bu satırı yalnızca yıl sonunda hesaplamak. Yıllık bir sayı, yıl içinde yaşanan sıkışmaları göstermez. Aylık takip edildiğinde eğilim çok daha erken görülür.

İkinci hata, pozitif çıktı diye rahatlamak. Pozitif olmasının sebebi de önemlidir: kârdan mı geliyor, yoksa ödemelerin ertelenmesinden mi? İkincisi geçici bir nakit yaratımıdır ve vadesi geldiğinde geri döner.

Örnek

Bir şirketin net kârı 1,8 milyon TL. Faaliyetlerden nakit akışı hesaplanıyor:

Kalem	Tutar
Net kâr	+1.800.000
Amortisman (nakit çıkışı yok)	+600.000
Alacak artışı	−1.400.000
Stok artışı	−900.000
Ticari borç artışı	+500.000
Faaliyetlerden nakit akışı	+600.000

Şirket 1,8 milyon kâr etti, kasasına 600 bin girdi. Aradaki 1,2 milyon alacak ve stoka bağlandı. Bu tablo olmadan kurucu yalnızca "kâr var ama para yok" diyebilirdi; tabloyla nereye gittiğini biliyor.

Nereden başlanır?

Bu satırı aylık hesaplamak, çoğu şirkette en yüksek getirili finansal alışkanlıktır.

Net kârdan başlayıp dört düzeltme yapın: amortismanı geri ekleyin, alacak artışını düşün, stok artışını düşün, ticari borç artışını ekleyin.

Net kârla farkı her ay yazın. Fark büyüyorsa kâr alacağa ve stoka bağlanıyordur.

Pozitif çıktığında sebebini sorun. Kârdan mı geliyor, yoksa ödemelerin ertelenmesinden mi? İkincisi geçicidir ve vadesi geldiğinde geri döner.

Uzun vadede net kâra yakınsamasını bekleyin. Sürekli olarak net kârın çok altında kalan bir faaliyet nakit akışı, kârın kalitesi hakkında bir şey söyler.

Bozulmayı erken yakalayın. Yıllık bir sayı, yıl içindeki sıkışmaları göstermez.