Nakit Akış Tablosu

Nedir?

Nakit akış tablosu, bir dönemde şirketin kasasına gerçekten giren ve kasasından gerçekten çıkan parayı gösterir. Üç bölümden oluşur:

• Faaliyetlerden nakit akışı. Ana işin ürettiği ya da tükettiği nakit.
• Yatırım faaliyetlerinden nakit akışı. Makine, ekipman, şirket alımı gibi uzun vadeli varlıklara giren/çıkan nakit.
• Finansman faaliyetlerinden nakit akışı. Kredi alma/ödeme, sermaye artırımı, temettü.

Üçünün toplamı, dönem içindeki nakit değişimini verir ve bilançodaki nakit kalemiyle birebir uyuşur.

Nakit akışı ile farkı

Bu ikisi sık karıştırılır. Nakit akışı genel bir kavramdır: paranın hareketi. Nakit akış tablosu ise bu hareketi standart bir formatta, üç kategoride raporlayan finansal tablodur.

Günlük konuşmada "nakit akışımız kötü" denildiğinde genellikle faaliyetlerden nakit akışının negatif olduğu ya da tahsilatın geciktiği kastedilir; tablonun tamamı kastedilmez.

Neden önemli?

Nakit akış tablosu, kâr ile nakit arasındaki farkı görünür kılan tek tablodur. Bir şirket kârlı olup nakit sıkıntısı yaşayabilir. Bu cümlenin nedeni bu tabloda okunur.

Ayrıca üç bölümün işareti, şirketin hangi aşamada olduğunu anlatır:

• Faaliyet +, yatırım −, finansman −: olgun, kendi kendini finanse eden şirket.
• Faaliyet −, yatırım −, finansman +: büyüyen ve dışarıdan finanse edilen şirket.
• Faaliyet −, yatırım +, finansman −: varlık satarak borç ödeyen, sıkıntıdaki şirket.

Şirkette nasıl görünür?

• Gelir tablosu kâr gösteriyor ama faaliyetlerden nakit akışı negatif: kâr alacaklara ve stoka dönüşmüş.
• Nakit artmış ama sebebi kredi: finansman kalemi pozitif, faaliyet negatif.
• Kâr ve nakit birlikte artıyor: işletme sermayesi kontrol altında.

Yaygın hata

En yaygın hata bu tabloya hiç bakmamak. Birçok küçük şirkette gelir tablosu ve bilanço hazırlanır, nakit akış tablosu hazırlanmaz. Oysa şirketleri kapatan şey genellikle zarar değil, nakit tükenmesidir.

Daha az konuşulan bir hata, banka hesap hareketini nakit akış tablosu sanmak. Hesap hareketi ham veridir; tablo, o hareketleri üç anlamlı kategoriye ayırır. Kategori olmadan "nakit neden azaldı" sorusu cevaplanamaz.

Örnek

Bir şirket yılı 2,4 milyon TL net kârla kapatıyor ama nakdi 1,1 milyon TL azalmış. Kurucu bunu anlamıyor.

Nakit akış tablosu şunu gösteriyor: faaliyetlerden nakit akışı +300 bin (kârın büyük kısmı alacak ve stok artışına gitmiş), yatırım −900 bin (yeni makine), finansman −500 bin (kredi anapara ödemesi). Toplam −1,1 milyon.

Şirket zarar etmiyor. Kârını büyümeye ve yatırıma bağlamış ve bunu kendi nakdiyle finanse etmiş. Bu bir sorun olabilir de olmayabilir de. Ama tablo olmadan hiçbiri görülmez.

Nereden başlanır?

Nakit akış tablosuna bakmaya, üç bölümün işaretine bakarak başlayın.

Üç işareti okuyun. Faaliyet, yatırım, finansman. Bu üçünün işareti şirketin hangi aşamada olduğunu tek bakışta anlatır.

Faaliyetlerden nakit akışını net kârla karşılaştırın. Aradaki fark, kârın nereye gittiğini gösterir: alacağa mı, stoka mı, yoksa gerçekten kasaya mı?

Aylık hazırlayın. Yılda bir kez hazırlanan bir tablo, yıl içinde yaşanan sıkışmaları göstermez.

Bankaya bakmakla yetinmeyin. Hesap hareketi ham veridir; tablo o hareketleri üç anlamlı kategoriye ayırır. Kategori olmadan "nakit neden azaldı" sorusu cevaplanamaz.

Bir de ileriye bakın. Geçmişi gösteren tablonun yanına 13 haftalık basit bir nakit projeksiyonu koyun: beklenen tahsilatlar, planlanan ödemeler, haftalık açılış ve kapanış bakiyesi. Çoğu şirket için en yüksek getirili finans aracı budur.