İçeriğe geç
Erol Kabadayı

Agentic Workflow

Agentic Workflow (Ajan Tabanlı İş Akışı)

Modelin tek bir çıktı üretmek yerine, hedefe ulaşmak için birden fazla adımı kendi sırasıyla yürüttüğü iş akışı.

Nedir?

Agentic workflow, modelin tek bir soruya tek bir cevap üretmek yerine, bir hedefe ulaşmak için birden fazla adımı kendi sırasıyla yürüttüğü akıştır. Adımları kendisi belirler, ara sonuçlara göre yön değiştirir ve dış sistemlere işlem yaptırabilir.

Fark çıktının tekliğinde değil, sıranın kime ait olduğundadır. Klasik kullanımda sırayı insan kurar; burada model kurar.

Neden önemli?

Sırayı modelin kurması, sürecin bir kısmının artık yazılı olmadığı anlamına gelir. Bu, süreç yönetiminin temel varsayımıyla çelişir: bir süreç, aynı koşullarda aynı sonucu verdiği için süreçtir.

Sıra değişkense bu garanti zayıflar. İki aynı görev iki farklı yoldan yürütülebilir ve ikisi de makul görünebilir. Ama şirket açısından aradaki fark maliyet, süre ve risk demektir.

Bu, ajan kullanmamak gerektiği anlamına gelmiyor. Yazılı olmayan kısmın yerine başka bir şeyin konması gerektiği anlamına geliyor: sınırlar ve durdurma kuralı.

Üçüncü bir boyut sorumlulukta. Bir ajan beş adım attıysa ve üçüncüsünde yanlış yaptıysa, sonucu kimin üstleneceği sorusunun cevabı akış tasarlanırken verilmiş olmalıdır. Sonradan verilen cevap her zaman "kurucu" olur.

Yaygın hata

Akışın insan elindeki hâli ölçülmeden ajana devredilmesi. Tekrarlanabilirliği bilinmeyen bir işi sırasıyla birlikte devretmek, sonuç iyi ya da kötü olduğunda sebebini bilememek demektir.

İkinci hata, erişim sınırlarını "gerekirse daraltırız" diye açık bırakmak. Bir ajanın hangi sistemlere erişebileceği ve hangi işlemi yapabileceği, ilk çalıştırmadan önce yazılır, sonra değil.

Örnek

Bir şirkette haftalık rakip takibi ajana veriliyor: belirlenen kaynakları tarıyor, değişiklikleri çıkarıyor, özetliyor ve ilgili ekibe gönderiyor.

Sınırlar yazılı: yalnızca üç kaynağa erişebiliyor, dışarıya hiçbir mesaj gönderemiyor, çıktıyı yalnızca iç bir kanala bırakabiliyor.

Durdurma kuralı da yazılı: kaynaklardan biri erişilemediğinde tahmin yürütmüyor, işi durdurup insana bildiriyor. Bu kural yazılmadan önceki denemede ajan, erişemediği kaynağı atlayıp raporu eksik olduğunu belirtmeden göndermişti.

Raporun sahibi de belli: pazarlama ekibinden bir kişi. Ajanın çıktısı onun adına gitmiyor, ona gidiyor; dışarıya çıkan her şey onun elinden geçiyor. Bu ayrım, ajanın bir çalışan değil bir araç olduğunu tasarımda görünür kılıyor.

Nereden başlanır?

Doğru sıra şudur: önce akış görünür hâle gelir ve ölçülür, sonra insan–AI iş bölümü kurulur, en son sıranın devredilip devredilmeyeceği konuşulur.

Bu üç adımın ilk ikisi tamamlanmadan ajan devreye alınmaz. Alınırsa kazanılan şey hız değil, kimsenin açıklayamadığı bir çıktı olur.

Pratik başlangıç, dışarıya hiçbir şey göndermeyen bir akıştır: çıktısı yalnızca bir insana giden, hata yaptığında kimsenin haberi olmayacağı bir iş. Güven orada kurulur, sınır oradan genişletilir.

İlgili kavramlar

  • AI Operating Model

    Bir şirkette işin insanlar ile yapay zekâ arasında nasıl dağıtıldığını; hangi adımı modelin hazırladığını, hangi kararı insanın verdiğini ve onayın nerede arandığını tanımlayan çalışma modeli.

  • İnsan Denetimli Akış

    Modelin akışı kendi başına yürüttüğü, insanın ise sonuçları izleyip gerektiğinde müdahale ettiği tasarım.

  • Override

    Modelin ürettiği çıktının veya başlattığı işlemin bir insan tarafından geçersiz kılınması, ve bu yetkinin kime ait olduğunun tanımı.

  • Yapay Zekâ Yönetişimi

    Bir şirkette yapay zekânın hangi işlerde, hangi sınırlarla ve kimin sorumluluğunda kullanılacağını belirleyen kurallar bütünü.

  • Süreç Yönetimi

    Tekrar eden bir işin nasıl yapılacağının tanımlanması, bir sahibinin olması ve sonucuna bakılarak iyileştirilmesi.

Konuyla ilgili yazılar

Sözlüğe dön

110 kavramdan biri · Güncelleme: 2026-09-27