Nakit Akışı

Nedir?

Nakit akışı, şirketin kasasına giren ve kasasından çıkan paranın hareketidir. Kârdan farkı zamanlamadır: kâr, fatura kesildiğinde oluşur; nakit, para el değiştirdiğinde.

Nakit akışı bir kavramdır; nakit akış tablosu ise bu hareketi üç kategoride raporlayan finansal tablodur. Günlük kullanımda "nakit akışı" denildiğinde çoğu zaman faaliyetlerden gelen nakit ya da genel nakit durumu kastedilir.

Neden önemli?

Şirketleri kapatan şey genellikle zarar değil, nakit tükenmesidir. Zarar eden bir şirket nakdi varsa bir süre daha yaşar; kâr eden bir şirket nakdi bittiğinde maaş ödeyemez.

Bu, hızlı büyüyen şirketlerde en keskin biçimde görülür. Büyüme nakit yer: daha çok satış, daha çok stok ve daha çok alacak demektir. Her ikisi de para bağlar. Bir şirket kârlı olup, tam da hızlı büyüdüğü için nakit sıkıntısına girebilir.

Şirkette nasıl görünür?

• Kâr artıyor, kasa boşalıyor: alacaklar ve stok büyüyor.
• Ay sonlarında ödeme sıkışıklığı yaşanıyor ama gelir tablosu iyi görünüyor.
• Büyük bir satış kapanıyor ama tahsilatı 90 gün sonra; aradaki maliyetler şimdi ödeniyor.
• Nakit sadece banka bakiyesinden takip ediliyor; ileriye dönük bir projeksiyon yok.

Yaygın hata

Nakit yönetimini banka bakiyesine bakarak yapmak. Bakiye bugünü gösterir; şirketi yöneten şey önümüzdeki 13 haftada ne olacağıdır. Basit bir haftalık nakit projeksiyonu (tahsilatlar, ödemeler, açılış-kapanış bakiyesi) çoğu şirket için en yüksek getirili finans aracıdır.

Bir diğer yaygın hata, tahsilat vadesini satış koşulu olarak görmezden gelmek. 90 gün vadeyle yapılan bir satış, 30 gün vadeyle yapılana göre daha fazla işletme sermayesi gerektirir. İki teklif aynı fiyatta olsa bile aynı değerde değildir.

Örnek

Bir şirket yılın en büyük siparişini alıyor: 4 milyon TL, teslimat üç ay, ödeme teslimattan 60 gün sonra.

Hammadde ve işçilik için ilk aydan itibaren 2,6 milyon TL harcanacak. Para ise beşinci ayın sonunda gelecek. Şirket kârlı bir iş aldı ve beş ay boyunca 2,6 milyon TL'yi kendi kaynağından finanse etmek zorunda. Bu iş, nakit planlaması yapılmadan alındığında şirketi zora sokabilir; kârlı olduğu hâlde.

Nereden başlanır?

Nakit yönetimine başlamanın en hızlı yolu 13 haftalık bir projeksiyondur.

Basit bir tablo kurun. Satırlar: açılış bakiyesi, beklenen tahsilatlar, planlanan ödemeler, kapanış bakiyesi. Sütunlar: önümüzdeki 13 hafta.

Her hafta güncelleyin. Tahmin ile gerçekleşen arasındaki farkı da kaydedin; birkaç hafta sonra tahmin kaliteniz belirgin biçimde artar.

En düşük haftayı işaretleyin. Projeksiyondaki en düşük kapanış bakiyesi, gerçek nakit tamponunuzdur.

Büyük siparişleri nakit planına dahil edin. Kârlı bir sipariş, maliyetleri önden ödenip tahsilatı sonra geliyorsa aylarca nakit gerektirir.

Bilinen büyük çıkışları ayrıca yazın. Vergi taksitleri, yıllık sigortalar ve ikramiyeler aylık ortalamada gizlenir.