Liderlik

Nedir?

Liderlik, bir şirkette üç şeyi üstlenmektir: yön (nereye gidiyoruz ve neden), koşullar (bu yönde kararların verilebilmesi için neyin var olması gerekiyor), sonuç (çıkan sonucu sahiplenmek).

Bu tanım, liderliği kişilik özelliklerinden ayırır. Karizma, ikna gücü ya da enerji yardımcı olabilir; ama bunların hiçbiri şirketin nereye gittiğini netleştirmez.

Neden önemli?

Büyüyen bir şirkette kurucunun işi değişir. Başlangıçta liderlik büyük ölçüde yapmaktır: satışı yapmak, ürünü kurmak, sorunu çözmek. Şirket büyüdüğünde liderlik, yapılacak işi başkalarının doğru yapabileceği koşulları kurmaya döner.

Bu geçiş kendiliğinden olmaz ve genellikle kimse söylemez. Kurucu eski işini iyi yaptığı için yapmaya devam eder; yeni işi ise kimse ondan açıkça istemez. Sonuç, çok çalışan ama giderek daha az kaldıraç üreten bir kurucudur.

Şirkette nasıl görünür?

• Ekip önceliklerin ne olduğunu biliyor ve iki iş çakıştığında hangisinin öncelikli olduğunu kendi çözebiliyor.
• Kötü haber yukarı çıkıyor; saklanmıyor.
• Kurucu yokken de aynı yönde kararlar veriliyor.
• Sonuç kötü çıktığında konuşma "kim suçlu" değil "neresi eksikti" ekseninde ilerliyor.

Yaygın hata

Liderliği motivasyonla karıştırmak. Ekip motive ama nereye gideceğini bilmiyorsa hızlı biçimde yanlış yöne gider. Motivasyon, netliğin yerine geçmez.

İkinci sırada gelen hata, liderliği "en zor işi kendi yapmak" olarak tanımlamak. Kurucunun en zor işi üstlenmesi kısa vadede takdir toplar, uzun vadede o işin başkasına geçmesini engeller. Zor işleri sürekli üstlenen kurucu, ekibin zor işi öğrenmesini de engellemiş olur.

Örnek

Bir şirkette iki departman aynı kaynağı istiyor ve anlaşamıyor; konu her seferinde kurucuya geliyor. Kurucu her seferinde karar veriyor ve bunu liderlik sayıyor.

Bir sonraki çeyrekte kurucu karar vermek yerine öncelik kuralını yazıyor: bu çeyrekte kaynak, mevcut müşteri kaybını azaltan işlere önceliklidir. Aynı çakışma üç hafta sonra tekrar ortaya çıkıyor ama bu kez kurucuya gelmiyor; iki departman kuralı okuyup kendi çözüyor. Kurucunun bir kez yazdığı cümle, otuz kararın yerine geçiyor.

Nereden başlanır?

Liderliğin yapmakla değil kurmakla ilgili kısmına geçmek, üç somut alışkanlıkla başlar.

Öncelikleri yazın. Bu çeyrekte neyin önce geldiğini bir cümleyle yazın ve iki iş çakıştığında ekibin bu cümleye bakarak karar vermesini bekleyin. Bir kez yazılan cümle, onlarca kararın yerine geçer.

Neyi yapmayacağınızı da söyleyin. Yalnızca öncelik listesi paylaşan bir şirkette geri kalan işler de yarım yürür. "Bu çeyrek değil" listesi, öncelik listesi kadar işe yarar.

Kötü haberin geleceği bir an kurun. Düzenli ve öngörülebilir bir ritim yoksa kötü haber gecikir.

Zor işleri her seferinde kendiniz üstlenmeyin. Bir zor işi devretmek kısa vadede daha pahalıdır, uzun vadede tek kaldıraçtır.