Karar Sahipliği

Nedir?

Karar sahipliği, bir kararın kime ait olduğudur. Karar yetkisi sınırı tanımlar ("hangi tutara kadar"), karar sahipliği kişiyi tanımlar ("kim").

Sağlıklı bir karar sürecinde üç rol ayrışır: görüş verenler (birden fazla olabilir), karar sahibi (tek kişi), uygulayanlar. Bu üçü karıştığında karar süreci uzar ve sonucun sahibi belirsizleşir.

Neden önemli?

Kararın sahibi belli olmadığında iki bozulma görülür. Birincisi konsensüs arayışı: herkes hemfikir olana kadar karar ertelenir, bu da genellikle en az iddialı seçeneğin kazanmasıyla biter. İkincisi sessiz veto: karara katılmayan biri uygulamayı yavaşlatır ve kimse bunu bir karar ihlali olarak adlandıramaz.

Karar sahibi belli olduğunda görüş almak kolaylaşır. Kimse "fikrimi söylersem karar bana kalır" diye çekinmez, çünkü kararın kime ait olduğu bellidir.

Şirkette nasıl görünür?

• Toplantı sonunda kimse ne karar alındığından emin değil.
• Karar alındıktan sonra koridorda yeniden tartışılıyor.
• Aynı konu üç toplantı üst üste gündeme geliyor.
• "Herkes hemfikir mi?" sorusu, kararın verilmesinin ön koşulu hâline gelmiş.

Yaygın hata

Karar sahipliğini kıdeme göre atamak. Odadaki en kıdemli kişi otomatik olarak karar sahibi sayıldığında, o konuya en yakın kişi karar veremez. Karar sahibi, konuya en yakın ve sonucundan sorumlu olacak kişi olmalıdır. Bu her zaman en kıdemli kişi değildir.

Buna yakın bir hata, kararı yazılı hâle getirmemek. Sözlü karar, hatırlandığı biçimde yaşar ve iki kişi farklı hatırlar. Bir cümlelik kayıt (ne karar alındı, kim verdi, ne zaman) bu tartışmanın tamamını ortadan kaldırır.

Örnek

Bir üründe fiyatlandırma modeli değişikliği üç aydır tartışılıyor. Her toplantıda yeni bir görüş çıkıyor, karar çıkmıyor.

Kurucu iki cümle yazıyor: "Bu kararın sahibi ürün direktörü. Satış, finans ve destekten görüş alınacak; karar 15 gün içinde verilecek." On beş gün sonra karar veriliyor. Görüşlerin hepsi alındı, ama karar bir kişinin oldu. o kişi sonucundan da sorumlu.

Nereden başlanır?

Tıkanmış bir karar varsa, çözüm genellikle daha fazla toplantı değil bir satır yazmaktır.

Kararın sahibini yazın. Tek isim. Konuya en yakın ve sonucundan sorumlu olacak kişi; her zaman en kıdemli kişi değil.

Görüş verecekleri ayrı yazın. Görüş vermek ile karar vermek farklıdır; bu ayrım yazıldığında kimse fikrini söylemekten çekinmez.

Bir tarih koyun. Süresiz "değerlendiriyoruz" durumu, karar vermemenin en yaygın biçimidir.

Kararı tek paragrafla kaydedin: ne karar alındı, kim verdi, ne zaman. Yazılmayan karar, hatırlandığı biçimde yaşar ve iki kişi farklı hatırlar.