RACI

Nedir?

RACI, bir iş veya kararda rolleri dört başlıkta ayıran çerçevedir:

• R (Responsible): işi fiilen yapan kişi ya da kişiler.
• A (Accountable): sonuçtan sorumlu olan tek kişi; son sözü söyleyen.
• C (Consulted): görüşü alınan, karara katkı veren kişiler.
• I (Informed): karar verildikten sonra bilgilendirilen kişiler.

Dört harfin sırası da bir şey söyler: önce işi kimin yapacağı, sonra sonucun kime ait olduğu belirlenir. Pratikte tartışma neredeyse her zaman ikinci adımda çıkar.

Çerçevenin tüm değeri A'nın tek kişi olmasında ve C ile A'nın ayrılmasında yatar. Görüş vermek ile karar vermek farklı şeylerdir.

Neden önemli?

RACI, ortak sorumluluk yanılsamasını bozar. "Bu işten ikimiz sorumluyuz" cümlesi RACI diliyle yazılamaz. A tek kişidir. Bu kısıt, çoğu şirketin en sık yaşadığı belirsizliği doğrudan hedef alır.

Ayrıca C ile I arasındaki ayrım toplantı sayısını düşürür. Bilgilendirilmesi yeterli olan kişiler karar toplantısına çağrılmaz.

Şirkette nasıl görünür?

• Bir projede kimin son sözü söylediği belirsiz; iki kişi de kendini sorumlu görüyor.
• Görüş verenler karar verildiğinde memnun olmayıp uygulamayı yavaşlatıyor.
• Toplantı davetleri gereğinden kalabalık; herkes "bilgim olsun" diye çağrılıyor.

Yaygın hata

RACI'yi büyük bir tabloya dökmek ve bir daha açmamak. Kırk satırlık bir RACI matrisi hazırlamak günler alır ve genellikle hazırlandıktan sonra kullanılmaz. RACI'nin faydası, birkaç kritik iş ve karar için hızlıca uygulanmasında.

Buna yakın bir hata, A'yı birden fazla kişiye vermek. Bu yapıldığı anda çerçevenin sağladığı tek gerçek fayda kaybolur.

Örnek

Yeni bir fiyatlandırma modeli tartışılıyor ve üç aydır karara bağlanamıyor. Tek satırlık bir RACI yazılıyor:

• A: ürün direktörü
• R: ürün yöneticisi ve finans analisti
• C: satış direktörü, destek yöneticisi, kurucu
• I: tüm satış ekibi

Kurucunun C sütununda olması kritik: görüşünü veriyor ama kararı vermiyor. Karar iki hafta içinde çıkıyor.

Nereden başlanır?

RACI'yi büyük bir tabloya dökmeyin; tıkanmış tek bir iş ya da kararla başlayın.

Dört satır yazın: A (tek kişi), R (yapanlar), C (görüşü alınanlar), I (bilgilendirilenler).

A'yı mutlaka tek kişi yapın. Çerçevenin sağladığı tek gerçek fayda budur; iki isim yazıldığı anda kaybolur.

Kurucuyu C sütununa koymayı deneyin. Görüşünü verir ama kararı vermez. Bu tek hamle, tıkanmış birçok kararı çözer.

C ile I ayrımını toplantı davetlerine yansıtın. Bilgilendirilmesi yeterli olan kişiler karar toplantısına çağrılmaz.

İşe yaradığını gördükçe genişletin. Önce beş kritik iş, sonra gerekirse daha fazlası.