Karar Yorgunluğu

Nedir?

Karar yorgunluğu, art arda çok sayıda karar vermek zorunda kalan kişinin karar kalitesinin gün içinde düşmesidir. Belirtileri tahmin edilebilir: erteleme, varsayılana kaçma ve tartışmayı kısaltmak için hızlı "olur" demek.

Kurucular için bu, teorik bir psikoloji konusu değil, günlük bir operasyon gerçeğidir. Kurucu merkezli bir şirkette günde onlarca küçük karar kurucuya gelir ve bunların büyük kısmı akşama doğru verilir.

Neden önemli?

Kurucu darboğazının görünmeyen maliyeti burada ortaya çıkar. Darboğazın bilinen maliyeti gecikmedir; daha az konuşulanı ise kalite kaybıdır. Gün içinde otuzuncu kararı veren kişi, üçüncü kararı veren kişiyle aynı özenle karar vermez.

Bu, kararların dağıtılması için ayrı bir gerekçedir. Yetki devri yalnızca kurucunun zamanını değil, kurucunun dikkatini de korur.

Şirkette nasıl görünür?

• Gün sonunda alınan kararlar sabah alınanlardan daha az sorgulanmış oluyor.
• Kurucu, kararı ertelemek için ek bilgi istiyor; bilgi geldiğinde de karar vermiyor.
• Küçük ve büyük kararlar aynı kuyrukta bekliyor; küçükler büyükleri geciktiriyor.
• Aynı konuda kısa aralıklarla birbirini tutmayan iki karar veriliyor.

Yaygın hata

Çözümü kişisel disipline bağlamak: daha iyi uyku, daha iyi takvim, sabah rutini. Bunlar yardımcı olabilir ama kaynağı değiştirmez. Sorun kurucunun dayanıklılığı değil, kararların hepsinin tek noktaya akıyor olmasıdır.

Buna eşlik eden hata, tüm kararları eşit görmek. Kararların büyük kısmı tekrar eden, kalıplaşmış kararlardır ve bir kurala bağlanabilir. Bir kez kural yazmak, aynı kararı elli kez vermekten hem daha hızlıdır hem daha tutarlıdır.

Örnek

Bir kurucu bir hafta boyunca verdiği kararları not ediyor: 94 karar. Sınıflandırıldığında 71'inin dört tekrar eden kalıba girdiği görülüyor: harcama onayı, izin talebi, fiyat istisnası, teslim tarihi değişikliği.

Dört kalıp için birer kural yazılıyor ve sınırlar tanımlanıyor. Sonraki hafta kurucuya gelen karar sayısı 94'ten 31'e iniyor. Kalan 31 kararın çoğu gerçekten kurucunun bakması gereken kararlar ve bunlara ayrılan süre kişi başına arttığı için kalite de yükseliyor.

Nereden başlanır?

Karar yorgunluğu kişisel disiplinle değil, karar sayısını azaltarak çözülür.

Bir hafta boyunca verdiğiniz kararları sayın. Sayı, tahmininizin genellikle iki katı çıkar.

Tekrar edenleri kurala bağlayın. Kararların büyük kısmı birkaç kalıba girer. Bir kez kural yazmak, aynı kararı elli kez vermekten hem hızlıdır hem tutarlıdır.

Geri döndürülebilir kararları hızlandırın. Geri alınabilecek bir karar için uzun değerlendirme yapmak, geri alınamayacak kararlara ayrılacak dikkati tüketir.

Ağır kararları günün ilk saatlerine alın. Bu, sorunun kaynağını çözmez ama kalan kararların kalitesini korur.