People OS

Nedir?

People OS, EKOS'un insan tarafındaki işletim sistemidir. Konusu roller, delegasyon, yönetici kapasitesi, performans, geri bildirim ve gelişimdir.

Temel önermesi şudur: insanlardan daha fazla sorumluluk beklemek kolaydır; zor olan, sorumluluk alabilecekleri sistemi kurmaktır.

Neden önemli?

"İnsan problemi" diye tarif edilen şeylerin önemli bölümü aslında sistem tasarımı problemidir. Aynı aksama farklı kişilerde tekrar ediyorsa sebep kişi değildir: rolün tanımı, karar sınırı, beklentinin açıklığı, geri bildirim ritmi ya da ölçüm eksiktir.

Bunun pratik sonucu şu: bir aksama tekrar ediyorsa, kişiyi değiştirmek yerine önce yapıyı kontrol etmek daha hızlı sonuç verir. Yeni kişi aynı belirsizliğin içine girdiğinde çoğu zaman aynı sonucu üretir.

Şirkette nasıl görünür?

• Roller net değil; aynı iş için iki kişi ya da hiç kimse sorumlu.
• Devredilen işler bir süre sonra geri dönüyor.
• İyi çalışanlar hazırlıksız biçimde yöneticiliğe terfi ediliyor.
• Yöneticiler kıdemli çalışan gibi davranıyor; kararlar sürekli yukarı taşınıyor.
• Sorumluluk ile yetki birbirini tutmuyor.

Bu maddelerin çoğu, çalışkanlık eksikliğiyle değil netlik eksikliğiyle ilgilidir.

Yaygın hata

Her aksamayı işe alımla çözmeye çalışmak. Belirsiz bir role yeni bir kişi koymak sonucu değiştirmez. Önce rolün ne olduğunun yazılması, sonra kişinin aranması daha az maliyetlidir.

Pratikte sık rastladığım bir başka hata, sorumluluğu ekibe vermek. Bir sonuçtan herkes sorumluysa, çoğu zaman kimse sorumlu değildir.

Örnek

Bir şirkette üç ayda iki proje yöneticisi ayrılıyor. Kurucu "doğru insanı bulamıyoruz" diyor.

Rol yazıya döküldüğünde tanımın kendisinde sorun olduğu görülüyor: proje yöneticisi teslim tarihinden sorumlu ama ekibin önceliklerini belirleme yetkisi yok. Yetki verilmeden sorumluluk verilmiş. Rol yeniden tanımlanıyor, yetki sınırı yazılıyor. Üçüncü proje yöneticisi aynı rolde kalıyor; aynı işi, farklı bir tanımla yaptığı için.

Nereden başlanır?

People OS'a, tekrar eden bir aksamayı yapı üzerinden inceleyerek başlayın.

Aynı aksama farklı kişilerde tekrar ediyor mu? Ediyorsa sebep kişi değildir. Rolün tanımı, karar sınırı, beklentinin açıklığı, geri bildirim ritmi ya da ölçümden biri eksiktir.

En çok sürtünme üreten iki–üç rol için üç satır yazın: neyden sorumlu, hangi kararları verebiliyor, hangi göstergeden takip ediliyor.

Geri dönen delegasyonları inceleyin. Üç parçadan (görev, karar alanı, sonuç sorumluluğu) hangisinin verilmediğini bulun.

Birebir görüşmeleri takvime sabitleyin. Geri bildirim ritmi olmadan performans yönetimi kurulmaz.

Yeni yöneticileri karar vererek geliştirin. Karar verme fırsatı olmayan bir yönetici, kaç eğitim alırsa alsın karar vermeyi öğrenmez.